In juni 2027 opent de Hortus een geheel nieuw themagebied: Nederlandse flora van de toekomst. Hier ontdek je hoe de natuur in Nederland zich mogelijk ontwikkelt onder invloed van klimaatverandering.
Door klimaatverandering en het verlies van leefgebieden staat de Nederlandse biodiversiteit onder druk. Sommige plantensoorten verdwijnen, terwijl andere juist vanuit Zuid-Europa naar Nederland komen en zich hier vestigen door het warmere klimaat. Met deze planten komen ook insecten, schimmels en andere organismen mee. In een gezond ecosysteem houden al deze soorten elkaar in balans.
In de nieuwe beplanting laat de Hortus zien hoe een toekomstbestendig Nederlands landschap eruit kan zien. Daarbij is niet alleen aandacht voor de wilde natuur, maar ook voor de rol van planten in een klimaatbestendige stad en een biodiverse tuin.
Bezoekers maken kennis met een mix van vertrouwde inheemse soorten, planten die in de toekomst waarschijnlijk een grotere rol gaan spelen, zoals de Gelderse roos (Viburnum opulus) en de zwarte toorts (Verbascum nigrum) en nieuwe soorten die zich door het veranderende klimaat steeds vaker in Nederland vestigen.
De nieuwe Nederlandse flora van de toekomst is mogelijk gemaakt dankzij waardevolle bijdrages van de Vereniging Vrienden van de Hortus Botanicus Amsterdam, Turing Foundation, Cultuurfonds, het Dinamo Fonds en de Gravin van Bylandt Stichting.
Werkzaamheden
De werkzaamheden worden in twee fasen uitgevoerd. Van augustus tot en met oktober 2026 richten we het eerste deelgebied in. Tijdens deze periode is dit gebied niet toegankelijk.
In de eerste weken verwijderen we de bestaande beplanting. De bomen blijven behouden. Een deel van de plantensoorten krijgt een plek in de nieuwe inrichting, terwijl andere soorten worden verplaatst naar een andere locatie in de tuin. Van 21 september tot en met 31 oktober wordt het nieuwe landschap aangelegd. Er worden nieuwe plantvakken en paden gecreëerd.
Vanaf november starten we weer met het inplanten van de nieuwe collectie in de perken. Vanaf nu is het gebied weer toegankelijk voor bezoekers. In 2027 starten we met het tweede deelgebied.
Het project Nederlandse flora van de toekomst is mogelijk gemaakt door bijdragen van enkele fondsen en particulieren. Wil je ook een bijdrage doen voor dit project? Alle beetjes zijn van harte welkom!
Samen werken aan een veerkrachtige natuur
In een gezond ecosysteem houden alle soorten samen elkaar in balans en leveren ons veel diensten. Denk aan waterzuivering, het vasthouden van CO₂, kustbescherming, het beheersen van ziektes en plagen, bestuiving – essentieel voor onze voedselvoorziening – en een gezonde leefomgeving. Hoe groter de verscheidenheid aan soorten, hoe sterker en veerkrachtiger de natuur. Diversiteit maakt ecosystemen minder kwetsbaar en daarmee ook onze samenleving beter bestand tegen veranderingen en bedreigingen. Maar wat als die diversiteit afneemt?
Momenteel gebeuren er meerdere dingen tegelijkertijd. Het leefgebied van planten is in de afgelopen honderd jaar kleiner geworden door verstedelijking en intensivering van de landbouw. Daarnaast hebben we te maken met een te snelle klimaatverandering waarin soorten zich onvoldoende kunnen aanpassen. Met het verdwijnen of veranderen van het leefgebied, verdwijnen ook plantensoorten. Het verlies van plantensoorten reikt echter verder dan het verlies van de planten zelf. Hiermee verdwijnt namelijk ook het voedsel, de huisvesting en de bescherming voor vele andere (dier)soorten. De biodiversiteit raakt verstoord en de natuur – én de mens – wordt kwetsbaarder voor ziekten, plagen en andere bedreigingen.
De natuur zoals wij die kennen en waarvan wij afhankelijk zijn voor ons leven op aarde, heeft onze hulp en aandacht nodig. Planten overleven het uiteindelijk wel, ook als wij niets doen en klimaatverandering het biodiversiteitsverlies alleen maar vergroot. Maar de mens heeft de verantwoordelijkheid én de kracht om hier iets aan te doen – ons eigen voortbestaan is ervan afhankelijk. Wanneer er voldoende (inheemse) plantensoorten aanwezig zijn, ontstaat er een verbonden en veerkrachtig stuk natuur. Een sterk ecosysteem. Hierop kunnen soorten zich verstevigen en uitbreiden in aantallen, wat weer aantrekkingskracht heeft op andere (dier)soorten: meer planten trekken meer insecten aan, meer insecten meer vogels etc.
De Nederlandse flora van de toekomst doet een suggestie over hoe de toekomstige Nederlandse flora er mogelijk uit zou kunnen gaan zien, gebaseerd op voorspellingen van klimaatverandering en planten die op die omstandigheden zijn toegerust.
Zelf doen
In een deel van de tuin benadrukken we wat je zelf kan doen, of je nu een tuin, balkon, geveltuin of alleen wat groen in de straat hebt. Je kan altijd iets doen voor de natuur: van het planten van een vlinderplant tot het aanleggen van een biodivers bloemenperk; van het bouwen van een insectenhotel tot het simpelweg minder vaak maaien zodat kruiden en insecten de ruimte krijgen. Daarnaast kan je de wetenschap ook helpen door de natuur in te gaan, meedoen met citizen science-project enen de aanwezige soorten in een gebied tellen. Zo draagt je direct bij aan wetenschappelijk onderzoek en aan beter inzicht in de staat van onze natuur.
Het project Nederlandse flora van de toekomst is mogelijk gemaakt door bijdragen van enkele fondsen en particulieren. Wil je ook een bijdrage doen voor dit project? Alle beetjes zijn van harte welkom!
