Sinds 2016 worden de kassen van de Hortus verwarmd met restwarmte van het H’ART Museum. Dankzij een bijzondere ondergrondse verbinding wisselen de twee instellingen warmte en koude uit. Zo benutten we energie die anders onbenut zou blijven.

Onder het H’ART Museum bevindt zich een warmte-koudeopslag (WKO). Om de kunstcollectie goed te bewaren, moet het museum een constante temperatuur van ongeveer 20 graden Celsius handhaven. De verlichting en bezoekers produceren warmte, waardoor het museum vooral behoefte heeft aan koeling. De warmte die daarbij vrijkomt, wordt opgeslagen in de WKO en vervolgens benut om de kassen van de Hortus te verwarmen. Waardoor hier geen fossiele energieverbruik nodig is. Na gebruik stroomt het afgekoelde water terug naar de opslag.

Voor deze bijzondere samenwerking werd een tunnel geboord van 425 meter lang, op een diepte van 26 meter. Nog niet eerder was in Nederland een tunnel op deze manier geboord. De tunnel loopt onder de drukke Weesperstraat en de metrotunnel door.

Dankzij deze ondergrondse verbinding zijn twee Amsterdamse rijksmonumenten letterlijk met elkaar verbonden. Een mooi voorbeeld van hoe samenwerking en innovatieve techniek bijdragen aan een verantwoord gebruik van energie.

Water is onmisbaar voor de bijzondere plantencollectie van de Hortus. (vers) Water is ook een kostbaar goed. Daarom vangen we regenwater op en hergebruiken we het waar mogelijk. Zo verminderen we ons drinkwaterverbruik en zorgen we ervoor dat onze planten ook tijdens droge perioden voldoende water hebben.

Een mooi voorbeeld is het carnivorenvak, waaronder een regenwaterbuffer van 10.000 liter ligt. Het opgevangen water gebruiken we om de tuin te bewateren. Ook in de vernieuwde Klimatenkas wordt regenwater opgevangen voor de planten. En in het aanliggende vak Inheemse Flora van de Toekomst wordt regenwater opgevangen in speciaal ontworpen wadi.

Samen met onderzoekers van TU Delft en het Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions werkt de Hortus aan plannen voor een veel grotere regenwateropslag. Deze voorziening, die naar verwachting in 2028 wordt gerealiseerd, maakt het mogelijk om aanzienlijk meer regenwater op te vangen en te bewaren voor droge perioden. Zo willen we onze afhankelijkheid van drinkwater verder terugdringen en tegelijkertijd bijdragen aan het voorkomen van wateroverlast bij hevige regenval.

Elke druppel telt. Door regenwater slim te benutten, beschermen we onze plantencollectie, bereiden we ons voor op een veranderend klimaat en dragen we bij aan een duurzamer waterbeheer in Amsterdam.

Bij de Hortus scheiden we ons afval. Hiermee zorgen we ervoor dat afval hergebruikt of gerecycled kan worden. De Hortus is een van de initiatiefnemers van de Zero Waste Expeditie in de Amsterdamse Plantagebuurt. Samen met onder andere het Scheepvaartmuseum, het Wereldmuseum, NEMO, het H’ART Museum, het Joods Cultureel Kwartier, Theater Carré en afvalverwerker RENEWI werken we aan slimmer afval scheiden, hergebruik van grondstoffen en duurzamer transport.

Afval wordt gescheiden ingezameld en waar mogelijk met energiezuinige, elektrische boten vervoerd. Zo rijden er wekelijks circa 45 vrachtwagens minder door de buurt, wat zorgt voor minder CO₂-uitstoot, fijnstof en geluidsoverlast. In 2020 werd al 84% van het afval van de deelnemers hergebruikt als grondstof.

Samen werken we aan een circulaire toekomst. De Zero Waste Expeditie laat zien hoe samenwerking leidt tot minder afval, slimmer grondstoffengebruik en een duurzamere leefomgeving.

In de Hortus willen we onze plantencollectie beschermen met respect voor de natuur. Daarom maken we bij de bestrijding van plagen uitsluitend gebruik van biologische methoden. Wanneer planten last krijgen van plaaginsecten, schimmels of bacteriën, zoeken we naar natuurlijke oplossingen die passen bij een gezonde en biodiverse leefomgeving. We zetten natuurlijke vijanden in, zoals roofmijten, lieveheersbeestjes en sluipwespen. Deze helpen plaaginsecten op een natuurlijke manier onder controle te houden, zonder dat we chemische bestrijdingsmiddelen hoeven te gebruiken. Daarbij werken we samen met Andermatt, dat ons ondersteunt met deskundig advies en de juiste biologische bestrijders.

Ook leren we voortdurend bij. We registreren steeds nauwkeuriger welke plagen we tegenkomen en waar deze voorkomen. Door deze gegevens te verzamelen, herkennen we patronen beter en kunnen we gerichter preventieve maatregelen nemen. Zo werken we mét de natuur in plaats van ertegen. Met biologische bestrijding beschermen we onze bijzondere plantencollectie en dragen we bij aan een gezonde, duurzame leefomgeving.

De Hortus werkt bij het onderhoud van de tuin en het opkweken van de plantencollectie vrijwel volledig turfvrij. Een bewuste keuze, want turf – ook wel veen genoemd – wordt gewonnen uit veengebieden die van onschatbare waarde zijn voor natuur en klimaat.

Veengebieden herbergen bijzondere planten- en diersoorten en slaan enorme hoeveelheden CO₂ op. Bij het afgraven en ontwateren van deze kwetsbare ecosystemen komt veel van die eeuwenlang opgeslagen CO₂ vrij. Bovendien gaan waardevolle leefgebieden verloren. Door turfvrij te werken, draagt de Hortus bij aan het behoud van deze ecosystemen en de biodiversiteit die ervan afhankelijk is.

Ook thuis kun je het verschil maken. Turfvrij tuinieren is een eenvoudige, duurzame stap waarmee je bijdraagt aan de bescherming van natuur en klimaat. Met turfvrije potgrond kun je prachtige planten kweken, een bloeiende tuin aanleggen of je gevel vergroenen. Zo help je mee om waardevolle veengebieden te behouden – zonder in te leveren op een groene, gezonde tuin.

In de Oranjerie van de Hortus is het menu volledig vegetarisch. Een bewuste keuze waarmee we onze impact op het klimaat verkleinen en laten zien hoe smaakvol en veelzijdig plantaardig eten kan zijn.

We werken met seizoensmenu’s en gebruiken waar mogelijk ingrediënten van lokale boerenbedrijven. Zo sluiten onze gerechten aan bij wat er op dat moment beschikbaar is. Ook werken we met daghappen zolang de voorraad strekt, om voedselverspilling zoveel mogelijk te voorkomen.

Bij het samenstellen van ons menu laten we ons inspireren door Dutch Cuisine: een visie op koken met producten van Nederlandse bodem, met aandacht voor het seizoen en een hoofdrol voor groenten. Zo brengen we duurzaamheid, lokale producten en culinair genieten samen.

Goed eten smaakt nóg beter als je weet dat je er de wereld een beetje beter mee maakt. In de Oranjerie geniet je van gerechten die niet alleen lekker zijn, maar ook passen bij de duurzame koers van de Hortus.

In de Hortuswinkel kiezen we bewust voor biologische planten. We werken samen met kwekers die, net als wij, oog hebben voor natuur, bodemkwaliteit en biodiversiteit. Zo werkt de Hortus onder meer samen met Kwekerij Amstelland, waar planten lokaal worden gekweekt in levende aarde, zonder pesticiden.

Biologische planten worden geteeld met respect voor natuurlijke processen. Dat betekent soms ook dat ze er anders uitzien dan planten die speciaal worden opgekweekt voor een uitbundige bloei of een perfect uiterlijk. Juist daarin schuilt hun waarde: gezonde groei en een duurzame teelt staan voorop.

Met de keuze voor biologische planten geef je natuur de ruimte. Zo maken we het voor bezoekers makkelijker om ook thuis bij te dragen aan een gezonde bodem, meer biodiversiteit en een groenere leefomgeving.