In de plantenbedden van de Hortus staan honderden kleine bordjes. Ze lijken misschien vanzelfsprekend – een soortnaam, een paar regels uitleg – maar wie maakt al die bordjes eigenlijk? En wat moet daarvoor gebeuren? Onze waardevolle vrijwilligers spelen hierin een belangrijke rol.
Kort, korter, kortst
Zo zijn er drie vrijwilligers die helpen bij het schrijven van de korte plantbeschrijvingen. De ruimte is beperkt: maximaal 300 tekens voor de meeste bordjes. Best een uitdaging om daar op een pakkende manier planteninformatie in te passen! In sommige delen van de tuin, zoals het Snippendaal– en Halfrondgedeelte, is er zelfs nog minder plek – daar moeten de teksten passen binnen 250 of zelfs 200 tekens. In een paar zinnen moet dus zowel de plant als een interessant weetje worden gevangen.
Daarna volgt een grondige controle. Collectiebeheerder Sarina checkt de wetenschappelijke naam, het verspreidingsgebied en de inhoud van de tekst. Hiervoor worden internationale databases gebruikt, zoals Plants of the World Online van Kew en World Flora Online.
Bibliotheek
Soms wordt er ook dieper in de literatuur gedoken, bijvoorbeeld voor planten uit de Kaapregio. En dat kan prima in het sfeervolle kantoor van Sarina – er staan talloze boeken en naslagwerken in grote boekenkasten (compleet met houten trapje, voor de hoger gelegen lectuur). Nederlandse plantennamen worden gecontroleerd aan de hand van de Nederlandse namenlijst voor cultuurplanten van de NVWA, terwijl namen in andere talen uit verschillende bronnen moeten worden verzameld – niet altijd eenvoudig, want lang niet elke plant heeft een lokale naam…
De hoeveelheid beschikbare informatie verschilt dan ook nog eens enorm per soort. Over sommige planten is veel bekend, terwijl andere nauwelijks beschreven zijn. Juist dan wordt het schrijven een uitdaging: waar haal je een interessant detail vandaan? Soms biedt het uiterlijk van de plant inspiratie, soms een bijzonder kenmerk van het plantengeslacht, en soms een obscure verwijzing uit de wetenschappelijke literatuur.
Stickers & minibordjes
In bepaalde plantvakken kiest de Hortus bewust voor kleinere bordjes, bijvoorbeeld in het Duinperk of de Rotstuin. Te veel bordjes zouden daar het zicht op de planten zelf verstoren. Toch wordt ook voor deze soorten al informatie verzameld en geschreven. In de komende tijd wordt dit in onze database verwerkt en over een tijdje kunnen de bezoekers deze informatie via een QR-code op de labels opzoeken.
Vrijwilliger Christel (foto) legt zich toe op het beplakken van de collectiebordjes. Dat is een zorgvuldig handwerk, want het is heel gedoe om de stickers en het beschermende lamineerlaagje er recht en zonder onregelmatigheden op te krijgen. Verschillende vrijwilligers helpen zo nu en dan bij het ontstickeren en schoonmaken van oude collectiebordjes voor hergebruik. Stickers moeten losgeweekt en verwijderd worden en het oppervlak moet volledig glad en schoon zijn voor een volgend label, want zelfs de kleinste oneffenheid veroorzaakt bobbeltjes bij het plakken.
Zo blijkt dat achter een klein bordje in de tuin een hele keten van zorgvuldig werk zit: schrijven, controleren, schoonmaken, plakken en vertalen. Dankzij de inzet van medewerkers én vrijwilligers krijgen bezoekers niet alleen een naam bij de plant, maar ook een klein verhaal.
Voor wie de Hortus bezoekt, lijkt de tuin vanzelfsprekend prachtig. Maar wat bezoekers vaak niet zien, is het werk van alle mensen die dag in dag uit zorgen voor deze groene oase in Amsterdam.
De portretreeks Met liefde voor planten | De mensen achter de Hortus geeft een kijkje achter de schermen. In beeld en tekst komen toegewijde medewerkers en hun dagelijkse werk tot leven.
De foto’s zijn van Oliver Kiss (Studio Feierabend):
“I’m Oliver, an Amsterdam-based portrait and documentary photographer, capturing people and their passions.”
