Mensen achter de Hortus | Elk zaadje een verhaal - Hortus Botanicus Amsterdam

Overslaan en naar inhoud gaan

Mensen achter de Hortus | Elk zaadje een verhaal

“Ik zit zo mín mogelijk op kantoor”, zegt tuinmedewerker Jos stellig. Sinds 1988 (!) is hij werkzaam bij de Hortus. Al bijna 37 jaar is hij een baken van plantenkennis en wordt hij door collega’s wel een ‘wandelende encyclopedie’ genoemd. 

- door Willeke te Flierhaar

Reutemeteut

Als botanisch tuinier heeft Jos een breed takenpakket. Hij vertelt er nuchter over: “Zaad oogsten, zaad schoonmaken, bestellingen klaarmaken, water geven, snoeien, inplanten, knippen, wieden... De hele reutemeteut”. Daarnaast is Jos – samen met vrijwilligers – ook verantwoordelijk voor de vlinders in de Vlinderkas: van eitje tot rups, van pop tot vlinder.

Altijd oogsttijd

Een gemiddelde werkdag begint voor Jos met water geven. Dat probeert hij altijd voor 10 uur te doen, vóór de eerste bezoekers komen. “En dan, als het weer het toelaat, ga ik buiten aan de gang. Vakken schoonmaken, wieden, harken, spitten.” Maar ook: zaden oogsten in de tuin. Dat gebeurt het hele jaar door. “In principe oogsten we het hele jaar, behalve in november. Dan gaan we zaden schoonmaken.”  Op één van de foto’s zie je Jos ‘dorsen’. “Zo scheiden we de zaadjes van de hulzen.” Hij wrijft zijn handen op elkaar. “Zo doe je dat. En dan valt het zaad in het bakje.” Vrijwilliger Anki – dik in de 90 – helpt hem daarbij. Al 35 jaar is zij toegewijd vrijwilliger in de Hortus. 

De schatkamer

De zadencollectie van de Hortus ligt opgeslagen in de Zaadkamer. Of liever gezegd een schatkamer: want in deze bijzondere ruimte staat een enorme kast met daarin talloze kleine laatjes die honderden soorten zaden bevatten. Er wordt ook geruild met andere botanische tuinen én we doen als Hortus mee aan de zadenlijst, de zogeheten Index Seminum. Deze lijst wordt elk jaar in de winter naar andere botanische tuinen in Europa gestuurd, zodat zij vervolgens ook weer onderling kunnen uitwisselen. 

Leliegracht

Ieder jaar gaat Jos op zadenexcursie met collega’s en vrijwilligers. Gewapend met Heukels’ Flora, bruine enveloppen en een draagtas om de vondsten in te doen. En een loepje, natuurlijk. Gebogen in rietkragen of gebukt in het gras wordt er gedetermineerd, geplukt en geoogst. Soms begint zo’n excursie gewoon om de hoek. “Vorig jaar deden we een rondje Amsterdam. Vanuit de Hortus zijn we toen naar de Leliegracht gelopen. Daar vonden we onder andere heemst en zwart tandzaad.” Andere excursies gingen naar Hoek van Holland, Den Helder en Mariëndal 
 
Jos heeft met zijn wildverzamelde zaden leuke plannen voor onder andere de grote vijver. Hier wordt het duinvak uitgebreid met een typische Hollandse mini-duinvallei. Hier komen verschillende duinplantjes die van natte voeten houden. “Parnassia, duingentiaan, borstelbies, kranswieren, waterpostelein, onder andere.”

Kom deze soorten – en Jos’ werk – dit jaar bewonderen in de Hortus. 


Voor wie de Hortus bezoekt, lijkt de tuin vanzelfsprekend prachtig.  Maar wat bezoekers vaak niet zien, is het werk van alle mensen die dag in dag uit zorgen voor deze groene oase in Amsterdam. 

De portretreeks Met liefde voor planten | De mensen achter de Hortus geeft een kijkje achter de schermen. In beeld en tekst komen toegewijde medewerkers en hun dagelijkse werk tot leven.

De foto’s zijn van Oliver Kiss (Studio Feierabend):
“I’m Oliver, an Amsterdam-based portrait and documentary photographer, capturing people and their passions.”